Strona główna › Słowniczek finansowy Słowniczek finansowy 131 pojęć Aktualizacja: 31-08-2026Słowniczek finansowy bankowynet.pl Wszystkie pojęcia z bankowości, kredytów, inwestycji i finansów osobistych - wyjaśnione krótko, ze źródłami i datą weryfikacji. Każda definicja jest weryfikowana przez redakcję i odnosi się do polskiego rynku finansowego oraz regulacji KNF, NBP i UOKiK.Skocz do litery ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ#Filtruj po kategorii Wszystkie (131) Bankowość (1) Bezpieczeństwo (6) Ekonomia (8) Emerytura (4) Firmowe (5) Inwestycje (10) Karty (7) Konta (9) Kredyty (44) Lokaty (2) Ochrona-konsumenta (6) Oszczedzanie (2) Podatki (7) Rozliczenia (6) Ubezpieczenia (6) Waluty (8) # 1 pojęcieKarty 3D Secure - co to jest. Silne uwierzytelnienie płatności kartą online3D Secure (3DS) to protokół dodatkowego uwierzytelnienia płatności kartą w internecie, potwierdzający, że transakcję zleca uprawniony posiadacz karty. Pod kartami Visa działa…A 4 pojęciaInwestycje Akcje - co to jest, prawa akcjonariusza, ryzykoAkcja to papier wartościowy potwierdzający udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej - jej posiadacz staje się współwłaścicielem przedsiębiorstwa. Akcje spółek publicznych są…Ochrona-konsumenta Arbiter Bankowy ZBP - pozasądowe spory konsumenckie do 12 000 zł | bankowynet.plArbiter Bankowy przy Związku Banków Polskich (Bankowy Arbitraż Konsumencki, BAK) to pozasądowy organ rozstrzygania sporów konsument vs bank-członek ZBP. Działa od 1…Ubezpieczenia Autocasco (AC) - co obejmuje i czym różni się od OCAutocasco (AC) to dobrowolne ubezpieczenie majątkowe chroniące własny pojazd ubezpieczonego przed uszkodzeniem, zniszczeniem i kradzieżą. W odróżnieniu od obowiązkowego OC komunikacyjnego -…Bezpieczeństwo Autoryzacja transakcji - co to jest i czym różni się od uwierzytelnieniaAutoryzacja transakcji to wyrażenie przez płatnika zgody na wykonanie operacji płatniczej (przelewu, płatności kartą lub BLIK). Operacja bez zgody jest nieautoryzowana. Metody:…B 5 pojęćBezpieczeństwo BFG (Bankowy Fundusz Gwarancyjny) - jak chronione są oszczędnościBankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) to instytucja gwarantująca wypłatę depozytów w razie upadłości banku lub SKOK-u. Standardowy limit to równowartość 100 000 euro…Podatki Biała lista VAT - Wykaz podatników, próg 15 000 zł, sankcjeBiała lista VAT (formalnie Wykaz podatników VAT) to prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej publiczny, bezpłatny rejestr, w którym sprawdzisz, czy kontrahent…Kredyty BIG - Biuro Informacji Gospodarczej. Czym jest, BIG a BIKBIG (Biuro Informacji Gospodarczej) to instytucja przyjmująca, przechowująca i udostępniająca informacje gospodarcze o zobowiązaniach (długach) konsumentów i firm, działająca na podstawie ustawy…Kredyty BIK - Biuro Informacji KredytowejBiuro Informacji Kredytowej - polska instytucja gromadząca i udostępniająca informacje o historii kredytowej osób fizycznych oraz przedsiębiorców. Powstała w 1997 r. z…Konta BLIK - Polski Standard Płatności mobilnych. Jak działa, banki, opłatyBLIK (Polski Standard Płatności) to system mobilnych płatności bezgotówkowych dostępny w Polsce od 2015 r., obsługiwany przez 16+ największych polskich banków. Działanie…C 5 pojęćKredyty Całkowity koszt kredytu - co to jest. CKK a RRSOCałkowity koszt kredytu (CKK) to suma wszystkich kosztów ponoszonych w związku z kredytem, wyrażona w złotych - to, co płacisz ponad pożyczony…Karty Cashback - co to jest. Wypłata gotówki w sklepie i zwrot za zakupyCashback (moneyback) w polskiej bankowości ma dwa znaczenia. Pierwsze to usługa wypłaty gotówki przy płatności kartą w sklepie - kasjer wydaje gotówkę…Kredyty Cesja - co to jest. Cesja praw z polisy i przelew wierzytelności przy kredycieCesja (przelew wierzytelności) to przeniesienie wierzytelności z dotychczasowego wierzyciela (cedenta) na nowy podmiot (cesjonariusza). Podstawą prawną w Polsce jest Kodeks cywilny (art.…Karty Chargeback - co to jest. Obciążenie zwrotne na karcie krok po krokuChargeback (obciążenie zwrotne) to procedura reklamacyjna systemów Visa i Mastercard, która pozwala odzyskać pieniądze za transakcję opłaconą kartą. Wniosek składasz w banku-wydawcy…Kredyty Chwilówka - pożyczka pozabankowa do 30 dni, limit kosztów 5% (UoKK art. 36a)Chwilówka to potoczna nazwa krótkoterminowej pożyczki konsumenckiej do 30 dni, oferowanej przez instytucje pożyczkowe spoza sektora bankowego. Od 18 grudnia 2022 r.…D 4 pojęciaKonta Debet w rachunku - co to jest. Limit odnawialny, koszt, RRSODebet w rachunku to możliwość zadłużenia się na koncie oszczędnościowo-rozliczeniowym (ROR) poniżej zera, do określonego z góry limitu. Po wykorzystaniu środków powstaje…Ekonomia Deflacja - co to jest i dlaczego jest groźnaDeflacja to trwały spadek ogólnego poziomu cen towarów i usług - odwrotność inflacji; statystycznie ujemny odczyt rocznego wskaźnika CPI. Mimo że tańsze…Kredyty DTI i DStI - co to jest. Wskaźnik zadłużenia i obsługi długu do dochoduDTI i DStI to wskaźniki oceny ryzyka kredytowego oparte na relacji zobowiązań do dochodu. DTI (Debt to Income) to szerzej relacja całości…Inwestycje Dywidenda - co to jest, dzień dywidendy, podatekDywidenda to część zysku netto spółki wypłacana jej akcjonariuszom jako wynagrodzenie za posiadanie akcji. O wypłacie i jej wysokości decyduje walne zgromadzenie…E 4 pojęciaRozliczenia Elixir - system rozliczeń przelewów zwykłych w PolsceElixir to podstawowy system rozliczeń międzybankowych w złotych, prowadzony przez Krajową Izbę Rozliczeniową (KIR), obsługujący standardowe przelewy zwykłe. Rozlicza je w trzech…Emerytura Emerytura - co to jest, filary, wiek i minimalna emerytura 2026Emerytura to świadczenie pieniężne wypłacane osobie, która osiągnęła wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) i zakończyła pracę. Polski…Inwestycje ETF - co to jest, TER, rodzaje i ryzykoETF (Exchange-Traded Fund) to fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, którego jednostki kupuje się i sprzedaje jak akcje. Najczęściej jest pasywny - wiernie…Rozliczenia Express Elixir - przelew natychmiastowy: limity, koszt, jak działaExpress Elixir to system przelewów natychmiastowych w złotych prowadzony przez KIR. Pieniądze docierają do odbiorcy w kilka–kilkanaście sekund, 24 godziny na dobę…F 6 pojęćFirmowe Faktoring - co to jest, rodzaje, koszty i jak działa w 2026 rokuFaktoring to usługa finansowa polegająca na wykupie przez faktora faktur z odroczonym terminem płatności wystawionych przez firmę. Faktorant otrzymuje środki w 24–48…Podatki Faktura proforma - co to jest i czym różni się od faktury VATFaktura proforma to dokument handlowy, który wyglądem przypomina fakturę, ale nie jest dokumentem księgowym i nie wywołuje skutków podatkowych w VAT. Służy…Podatki Faktura VAT - co to jest, elementy, termin, KSeFFaktura VAT to podstawowy dokument księgowy potwierdzający sprzedaż towaru lub usługi i dokumentujący kwotę podatku VAT. Na jej podstawie sprzedawca rozlicza VAT…Firmowe Forfaiting - zakup wierzytelności bez regresu w eksporcieForfaiting to zakup przez bank (forfaitera) wierzytelności średnio- i długoterminowych z transakcji handlowych, głównie eksportowych, z całkowitym wyłączeniem regresu wobec zbywcy. Eksporter…Ubezpieczenia Franszyza integralna i redukcyjna - co to jestFranszyza to zapis w umowie ubezpieczenia ograniczający odpowiedzialność ubezpieczyciela - określa część szkody, której ubezpieczyciel nie pokrywa. Franszyza integralna to kwotowy próg:…Inwestycje Fundusz inwestycyjny - co to jest, FIO, FIZ, TFIFundusz inwestycyjny to forma wspólnego inwestowania - środki wielu inwestorów są gromadzone we wspólną pulę i lokowane w różne instrumenty (akcje, obligacje,…G 3 pojęciaInwestycje Giełda (GPW) - co to jest, rynki, indeksy WIGGiełda papierów wartościowych to zorganizowany, nadzorowany rynek obrotu instrumentami finansowymi - przede wszystkim akcjami i obligacjami. W Polsce centralną instytucją jest Giełda…Kredyty Gwarancja bankowa - co to jest. Rodzaje, beneficjent, zleceniodawcaGwarancja bankowa to pisemne, samoistne i abstrakcyjne zobowiązanie banku (gwaranta) do zapłaty beneficjentowi określonej kwoty, jeżeli zleceniodawca nie wywiąże się z ciążącego…Firmowe Gwarancja de minimis BGK - jak działa, limit 300 000 EUR, 0,5% prowizjiGwarancja de minimis BGK to rządowe poręczenie spłaty kredytu dla MŚP - do 60% kwoty kredytu, max 5 mln PLN, prowizja 0,5%/rok…H 2 pojęciaKredyty Hipoteka - co to jest. Zabezpieczenie kredytu na nieruchomości (a kredyt hipoteczny)Hipoteka to ograniczone prawo rzeczowe ustanawiane na nieruchomości, które zabezpiecza określoną wierzytelność - najczęściej kredyt. Reguluje ją ustawa z dnia 6 lipca…Kredyty Hipoteka przymusowa - co to jest. Wpis, tytuł wykonawczy, egzekucjaHipoteka przymusowa to rodzaj hipoteki powstający bez zgody, a często wbrew woli właściciela nieruchomości. W odróżnieniu od hipoteki umownej nie wynika z…I 5 pojęćKonta IBAN - co to jest i jak zbudowany jest numer rachunkuIBAN (International Bank Account Number) to ujednolicony, międzynarodowy standard zapisu numeru rachunku, określony normą ISO 13616. Polski IBAN ma 28 znaków: kod…Inwestycje IKE - Indywidualne Konto Emerytalne 2026. Limit i ulga podatkowaIKE (Indywidualne Konto Emerytalne) to dobrowolne konto oszczędnościowe lub inwestycyjne, prowadzone przez bank, dom maklerski, fundusz inwestycyjny lub TFI, którego główną cechą…Inwestycje IKZE - Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Ulga PIT 2026IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) to dobrowolne konto emerytalne III filaru z ulgą podatkową przy wpłacie - wpłacona kwota odlicza się od…Ekonomia Inflacja - co to jest, CPI, przyczyny i skutkiInflacja to trwały wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług, który obniża siłę nabywczą pieniądza - za tę samą kwotę z czasem…Kredyty Instytucja pożyczkowa pozabankowa - nadzór KNF, kapitał 1 mln zł, limity UoKKInstytucja pożyczkowa to podmiot udzielający kredytu konsumenckiego ze środków własnych poza systemem bankowym, działający na podstawie Ustawy o kredycie konsumenckim (UoKK). Od…K 18 pojęćWaluty Kantor - jak działa, kurs kupna i sprzedaży, spreadKantor to punkt wymiany walut, w którym można kupić lub sprzedać waluty obce za złote (lub jedną walutę obcą za inną). Działalność…Lokaty Kapitalizacja odsetek - co to jest. Procent składany na lokacieKapitalizacja odsetek to dopisanie naliczonych odsetek do kapitału, dzięki czemu w kolejnym okresie odsetki naliczane są od powiększonej podstawy (kapitał + dopisane…Kredyty Karencja - co to jest. Karencja w spłacie kapitału kredytuKarencja to okresowe odroczenie spłaty kapitału kredytu: przez ustalony w umowie czas kredytobiorca płaci wyłącznie odsetki (lub przy karencji pełnej zawiesza całą…Bankowość Karta debetowa - co to jest, jak działa i czym różni się od kredytowejKarta debetowa to karta płatnicza powiązana bezpośrednio z rachunkiem bankowym - każda transakcja obciąża saldo konta natychmiast, nie tworzy się zadłużenie. Standardowy…Karty Karta kredytowa - co to jest, jak działa okres bezodsetkowy i czym różni się od debetowejKarta kredytowa to instrument płatniczy dający dostęp do limitu kredytowego przyznanego przez bank - płacisz środkami banku, nie własnymi pieniędzmi z rachunku.…Karty Karta obciążeniowa - co to jest. Charge card a karta kredytowaKarta obciążeniowa (ang. charge card) to karta płatnicza z odroczonym terminem płatności: bank rozlicza wszystkie transakcje z danego cyklu rozliczeniowego (zwykle miesięcznego)…Karty Karta przedpłacona - co to jest. Doładowanie, opłaty, dla dzieciKarta przedpłacona (prepaid) to karta płatnicza z saldem doładowanym z góry - wydajesz tylko tyle, ile wcześniej na nią wpłaciłeś. W odróżnieniu…Rozliczenia KIR (Krajowa Izba Rozliczeniowa) - jak działają rozliczenia między bankamiKrajowa Izba Rozliczeniowa (KIR) to instytucja prowadząca systemy rozliczeń międzybankowych w Polsce: Elixir (przelewy zwykłe rozliczane w trzech sesjach dziennie), Express Elixir…Kredyty Klauzule abuzywne - co to są, frankowicze, WIBOR i jak zgłosićKlauzula abuzywna (niedozwolona) to postanowienie umowne z konsumentem, które nie było indywidualnie uzgodnione, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy…Ochrona-konsumenta KNF - Komisja Nadzoru Finansowego, organ nadzoru od 2006 r. | bankowynet.plKomisja Nadzoru Finansowego (KNF) to centralny organ nadzoru nad polskim rynkiem finansowym, działający od 2006 r. na podstawie ustawy o nadzorze nad…Kredyty Konsolidacja - co to jest. Kredyt konsolidacyjny i łączenie zobowiązańKonsolidacja to połączenie kilku zobowiązań (np. kredytów gotówkowych, kart kredytowych, limitów, rat) w jeden kredyt konsolidacyjny ze wspólną, jedną ratą. Bank spłaca…Oszczedzanie Konto oszczędnościowe - co to jest i czym różni się od lokatyKonto oszczędnościowe (rachunek oszczędnościowy) to produkt bankowy łączący naliczanie odsetek z pełną swobodą dostępu do środków - pieniądze nie są zablokowane jak…Firmowe Kredyt inwestycyjny dla firm - środki trwałe, BGK, oprocentowanie 2026Kredyt inwestycyjny to długoterminowe finansowanie bankowe udzielane firmom na zakup lub modernizację środków trwałych: nieruchomości, maszyn, linii produkcyjnych, udziałów w spółkach. Jest…Kredyty Kredyt mieszkaniowy - co to jest i czym różni się od hipotecznegoKredyt mieszkaniowy to kredyt bankowy przeznaczony na cel mieszkaniowy: zakup, budowę, remont lub refinansowanie nieruchomości służącej własnym potrzebom mieszkaniowym. Zabezpieczony hipoteką, regulowany…Firmowe Kredyt obrotowy dla firm - overdraft, rewolwingowy, zabezpieczenia, POLSTRKredyt obrotowy to bankowy produkt finansowania bieżącej działalności firmy (zapasy, należności, wynagrodzenia, zobowiązania wobec dostawców) - NIE inwestycji. Główne formy: overdraft (limit…Podatki KSeF (Krajowy System e-Faktur) - co to jest i od kiedy obowiązkowyKSeF (Krajowy System e-Faktur) to centralna platforma Ministerstwa Finansów / KAS do wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych - faktur w formacie…Kredyty Księga wieczysta - co to jest, działy I-IV, jak sprawdzić onlineKsięga wieczysta (KW) to publiczny rejestr sądowy dokumentujący stan prawny nieruchomości, prowadzony przez wydział ksiąg wieczystych sądu rejonowego. Obejmuje cztery działy: I…Waluty Kurs walutowy - co to jest, kurs kupna, sprzedaży, średniKurs walutowy to cena jednej waluty wyrażona w innej - np. ile złotych kosztuje 1 euro. Banki i kantory stosują kurs kupna…L 4 pojęciaKredyty Leasing - co to jest. Leasing operacyjny a finansowy (różnice, podatki, wykup)Leasing to umowa, w której finansujący (leasingodawca) oddaje korzystającemu (leasingobiorcy) rzecz - najczęściej samochód, maszyny lub sprzęt - do używania na czas…Kredyty Lichwa 2026 - limity KC art. 359 §2¹ i UoKK art. 36a, kara KK art. 304Lichwa to żądanie świadczeń przekraczających ustawowe limity kosztów kredytu lub pożyczki. W 2026 r. polskie prawo definiuje dwa limity: maksymalne odsetki kapitałowe…Lokaty Lokata strukturyzowana - co to jest i jak działa. Ryzyko premii 0%Lokata strukturyzowana to produkt finansowy łączący cechy lokaty bankowej (gwarantowany kapitał) z inwestycją w instrumenty pochodne (potencjalnie wyższy zysk niż klasyczna lokata,…Kredyty LTV - co to jest. Wskaźnik kredytu do wartości nieruchomości (Loan to Value)LTV (Loan to Value) to wskaźnik wyrażający stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej jego zabezpieczenie, podawany w procentach. Wzór: LTV =…M 1 pojęcieKredyty Marża kredytu - co to jest i jak wpływa na oprocentowanie i ratęMarża kredytu to stała część oprocentowania, którą bank dolicza do wskaźnika referencyjnego (WIBOR lub WIRON): oprocentowanie = WIBOR + marża. Jest to…O 9 pojęćInwestycje Obligacje skarbowe 2026 - 7 typów (OTS, ROR, DOR, TOS, COI, EDO, ROD)Obligacje skarbowe to papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa (Ministerstwo Finansów), stanowiące pożyczkę zaciąganą u inwestorów (osób fizycznych, firm). W Polsce w…Ubezpieczenia OC komunikacyjne - obowiązek, sumy gwarancyjne i kary 2026OC komunikacyjne to obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych - musi je mieć każdy właściciel zarejestrowanego pojazdu w Polsce, także nieużywanego.…Kredyty Odstąpienie od umowy kredytu - 14 dni, jak złożyć i zwrot kosztówOdstąpienie od umowy kredytu to ustawowe prawo konsumenta do anulowania umowy kredytowej w ciągu 14 dni od jej zawarcia, bez podawania przyczyny.…Emerytura OFE - Otwarte Fundusze Emerytalne. Reforma i stan 2026OFE (Otwarty Fundusz Emerytalny) to instytucja kapitałowego, II filaru systemu emerytalnego, inwestująca składki członków głównie w akcje. Powstały w reformie z 1999…Karty Okres bezodsetkowy - co to jest. Grace period karty kredytowejOkres bezodsetkowy (grace period) to czas, w którym bank nie nalicza odsetek od transakcji bezgotówkowych wykonanych kartą kredytową - pod warunkiem spłaty…Ekonomia Oligopol - co to jest i jak działa polski oligopol bankowyOligopol to struktura rynku, w której kilka dominujących podmiotów (zwykle 3-5) kontroluje większość udziału - przeciwieństwo konkurencji doskonałej. W polskiej bankowości 6…Konta Open Banking (PSD2) - co to jest i jak działaOpen Banking (otwarta bankowość) to model, w którym za wyraźną zgodą klienta licencjonowane podmioty trzecie (TPP) mogą uzyskać dostęp do informacji o…Kredyty Operat szacunkowy - co to jest, ważność i koszt wyceny nieruchomościOperat szacunkowy to pisemna opinia rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości, sporządzona na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 156 UoGN). Zachowuje ważność…Kredyty Oprocentowanie - co to jest. Oprocentowanie nominalne, stałe i zmienneOprocentowanie to koszt korzystania z kapitału wyrażony w skali roku w procentach (% p.a.). Przy kredycie określa, ile płacisz bankowi za pożyczony…P 17 pojęćWaluty Para walutowa - waluta bazowa i kwotowana, rodzaje parPara walutowa to zestawienie dwóch walut, w którym wartość jednej wyraża się w drugiej - np. EUR/PLN czy USD/PLN. Pierwsza waluta to…Bezpieczeństwo Phishing - co to jest i jak rozpoznać oszustwoPhishing to oszustwo polegające na podszywaniu się pod zaufaną instytucję (bank, urząd, kuriera) w celu wyłudzenia poufnych danych: loginów, haseł, danych karty,…Ekonomia PKB - co to jest, jak się liczy, nominalne i realnePKB (Produkt Krajowy Brutto) to łączna wartość rynkowa wszystkich dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie kraju w danym czasie (zwykle roku…Ekonomia PNB - Produkt Narodowy Brutto. Co to jest i czym różni się od PKBProdukt Narodowy Brutto (PNB) to łączna wartość dóbr i usług wytworzonych przez obywateli i podmioty danego kraju - także za granicą. Różni…Konta Polecenie zapłaty - co to jest i jak działaPolecenie zapłaty to forma rozliczeń bezgotówkowych, w której to wierzyciel (odbiorca, np. dostawca prądu czy operator) inicjuje pobranie środków z konta płatnika…Ubezpieczenia Polisa ubezpieczeniowa - co to jest i co zawieraPolisa ubezpieczeniowa to dokument potwierdzający zawarcie umowy między ubezpieczycielem (zakładem ubezpieczeń, który wypłaca świadczenie) a ubezpieczającym (który zawiera umowę i opłaca składkę).…Kredyty Poręczenie - co to jest. Poręczyciel, żyrant i odpowiedzialność solidarnaPoręczenie to umowa, w której poręczyciel (potocznie żyrant) zobowiązuje się wobec wierzyciela - najczęściej banku - wykonać zobowiązanie, gdyby dłużnik (kredytobiorca) sam…Inwestycje Portfel inwestycyjny - co to jest, jak go zbudować i jak nim zarządzaćPortfel inwestycyjny to świadomie skonstruowany zestaw aktywów finansowych - akcji, obligacji, funduszy, ETF-ów, lokat, gotówki, ewentualnie nieruchomości lub kruszców - który łącznie…Kredyty Pożyczka prywatna - KC art. 720, PCC 0,5%, zwolnienia rodzinnePożyczka prywatna to umowa pożyczki zawierana między osobami fizycznymi (lub firmami nieprowadzącymi działalności pożyczkowej) na podstawie art. 720 Kodeksu cywilnego. Podlega podatkowi…Kredyty Pożyczka społecznościowa (P2P) - platformy, ryzyko, podatek Belki 19%Pożyczka społecznościowa (P2P lending, social lending) to model finansowania, w którym platforma internetowa kojarzy inwestorów-pożyczkodawców z pożyczkobiorcami, omijając tradycyjne pośrednictwo bankowe. Operator…Emerytura PPK - Pracownicze Plany Kapitałowe. Składki i dopłaty 2026PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) to dobrowolny, prywatny system długoterminowego oszczędzania w III filarze emerytalnym, działający od 2019 roku. Kapitał budują wspólnie pracownik…Oszczedzanie Procent składany - co to jest i jak działa efekt kuli śnieżnejProcent składany to sposób naliczania odsetek, w którym odsetki dopisane w jednym okresie powiększają kapitał i w następnym okresie również generują odsetki…Kredyty Promesa kredytowa - co to jest, ile jest ważna i czy gwarantuje kredytPromesa kredytowa to pisemne, warunkowe przyrzeczenie banku, że udzieli kredytu na określonych warunkach - wskazanej kwocie i celu - jeżeli spełnione zostaną…Kredyty Prowizja - co to jest. Prowizja za udzielenie kredytu, przygotowawcza i bankowaProwizja to jednorazowa opłata pobierana przez bank za udzielenie kredytu lub pożyczki, wyrażana najczęściej jako procent kwoty kredytu (czasem jako kwota stała)…Kredyty Prowizja przygotowawcza - co to jest, ile wynosi i czy podlega zwrotowiProwizja przygotowawcza to jednorazowa opłata pobierana przez bank za rozpatrzenie wniosku kredytowego, przygotowanie umowy i uruchomienie kredytu. Naliczana jest zwykle jako procent…Rozliczenia Przelew natychmiastowy - jak działa, limity, koszt i bezpieczeństwoPrzelew natychmiastowy (ekspresowy) to przelew między bankami, który dociera do odbiorcy w kilka–kilkanaście sekund, o każdej porze - także w nocy, w…Waluty Przewalutowanie - co to jest. Kurs, spread i DCC przy płatności kartąPrzewalutowanie to przeliczenie kwoty transakcji z jednej waluty na inną - najczęściej z waluty zagranicznej (np. EUR czy USD) na walutę karty…R 13 pojęćPodatki Rachunek VAT - co to jest, na co środki, jak uwolnićRachunek VAT to wydzielony rachunek bankowy powiązany z firmowym rachunkiem rozliczeniowym, na który trafia kwota VAT przy zapłatach w mechanizmie podzielonej płatności…Ekonomia Rada Polityki Pieniężnej (RPP) - skład, zadania, decyzjeRada Polityki Pieniężnej (RPP) to organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego, powołany w 1998 r., który ustala wysokość stóp procentowych NBP i corocznie…Kredyty Raty balonowe - co to jest. Kredyt balonowy i wartość rezydualna (auto)Raty balonowe to harmonogram spłaty, w którym raty w trakcie trwania umowy są niskie, a na końcu pojawia się jedna duża rata…Kredyty Raty równe i malejące - co to jest. Rata annuitetowa vs malejącaRaty równe i malejące to dwa sposoby spłaty kredytu. Rata równa (annuitetowa) to stała kwota miesięczna przez cały okres - na początku…Ekonomia Recesja - co to jest, definicja techniczna, skutkiRecesja to okres wyraźnego i utrzymującego się spadku aktywności gospodarczej - gospodarka się kurczy, rośnie bezrobocie, spadają inwestycje i konsumpcja. Najczęściej przywoływana…Podatki Regresja podatkowa - co to jest, podatek regresywny a progresywnyRegresja podatkowa (podatek regresywny) to system opodatkowania, w którym efektywna stawka podatku maleje wraz ze wzrostem dochodu - osoby mniej zarabiające oddają…Kredyty Rejestr Instytucji Pożyczkowych KNF - wymogi wpisu, kapitał 1 mln złRejestr Instytucji Pożyczkowych (RIP) jest jawnym rejestrem prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego od 1 stycznia 2024 r. Wpis jest obligatoryjny dla każdej…Ochrona-konsumenta Reklamacja bankowa - UoRR 5.08.2015, terminy 30/60 dni, milczące uznanieReklamacja bankowa to formalne wystąpienie konsumenta zgłaszające zastrzeżenia do usług podmiotu rynku finansowego (banku, ubezpieczyciela, TFI, instytucji pożyczkowej). Reguluje ją ustawa z…Konta ROR - Rachunek Oszczędnościowo-Rozliczeniowy. Co to jestROR (Rachunek Oszczędnościowo-Rozliczeniowy) to standardowy rachunek bankowy osoby fizycznej w polskim banku, służący do codziennych operacji finansowych - otrzymywania wynagrodzenia, opłacania rachunków,…Kredyty RRSO - Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Co to jest i jak liczonaRRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) to wskaźnik wyrażający całkowity koszt kredytu w skali roku jako procent kwoty pożyczonej. W przeciwieństwie do nominalnego…Waluty Rynek walutowy (Forex) - co to jest i jak działaRynek walutowy (Forex, FX) to największy i najbardziej płynny rynek finansowy na świecie, na którym handluje się walutami różnych krajów. Globalne dzienne…Waluty Ryzyko walutowe - co to jest i jak je ograniczyćRyzyko walutowe (kursowe) to ryzyko zmiany wartości aktywów, zobowiązań lub przepływów pieniężnych wskutek wahań kursów walut. Dotyczy m.in. osób spłacających kredyty w…Ochrona-konsumenta Rzecznik Finansowy (RzF) - ochrona konsumenta rynku finansowego | bankowynet.plRzecznik Finansowy (RzF) to niezależny organ państwowy powołany Ustawą z 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1348). Wspiera konsumentów w sporach…S 13 pojęćOchrona-konsumenta Sąd Polubowny przy KNF - mediacja i arbitraż finansowy | bankowynet.plSąd Polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego (SP KNF) to powołany w 2008 r. pozasądowy organ rozstrzygania sporów majątkowych konsumentów z bankami, ubezpieczycielami,…Kredyty Scoring kredytowy - co to jest. Punktowa ocena w BIKScoring kredytowy to metoda punktowej oceny wiarygodności kredytowej: model statystyczny przelicza dane o historii kredytowej i z wniosku na liczbę punktów odzwierciedlającą…Konta SEPA - co to jest i jak działają przelewy w euroSEPA (Single Euro Payments Area, czyli Jednolity Obszar Płatności w Euro) to wspólny obszar, w którym płatności w euro realizowane są według…Rozliczenia Sesja rozliczeniowa - sesje Elixir i kiedy dojdzie przelewSesja rozliczeniowa to wyznaczony moment w dniu roboczym, w którym bank przekazuje zlecenia zwykłych przelewów do rozliczenia w systemie Elixir (KIR). Przelewy…Bezpieczeństwo Silne uwierzytelnianie (SCA) - co to jest i kiedy obowiązujeSilne uwierzytelnianie klienta (SCA, Strong Customer Authentication) to wymóg PSD2 polegający na potwierdzaniu tożsamości za pomocą co najmniej dwóch niezależnych składników z…Ubezpieczenia Składka ubezpieczeniowa - co to jest i od czego zależySkładka ubezpieczeniowa to kwota, którą ubezpieczający płaci ubezpieczycielowi w zamian za ochronę określoną w polisie. Można ją opłacić jednorazowo lub w ratach…Rozliczenia SORBNET2 - system rozliczeń wysokokwotowych NBP (RTGS)SORBNET2 (System Obsługi Rachunków Banków w Narodowym Banku Polskim) to system rozliczeń wysokokwotowych prowadzony przez NBP, należący do klasy RTGS - rozlicza…Podatki Split payment (MPP) - kiedy obowiązkowy, próg 15 000 zł, sankcjeSplit payment (mechanizm podzielonej płatności, MPP) to sposób zapłaty za fakturę, w którym kwota brutto zostaje rozdzielona: wartość netto trafia na rachunek…Waluty Spread walutowy - co to jest. Różnica kursu kupna i sprzedażySpread walutowy to różnica między kursem sprzedaży a kursem kupna danej waluty stosowanymi przez bank lub kantor. To ukryty koszt wymiany: walutę…Ekonomia Stopa referencyjna NBP - co to jest i ile wynosiStopa referencyjna NBP to najważniejsza z podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego - wyznacza oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku i jest punktem…Inwestycje Stopa zwrotu - co to jest, ROI, realna i rocznaStopa zwrotu (ROI) to procentowa miara zysku lub straty z inwestycji w odniesieniu do zaangażowanego kapitału - podstawowy wskaźnik oceny i porównywania…Ubezpieczenia Suma ubezpieczenia - co to jest, a suma gwarancyjnaSuma ubezpieczenia to górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela - maksymalna kwota, jaką może wypłacić z danej polisy. W ubezpieczeniach OC jej odpowiednikiem jest…Konta SWIFT/BIC - co to jest kod i kiedy go potrzebujeszKod SWIFT/BIC (Bank Identifier Code) to międzynarodowy identyfikator banku używany przy przelewach zagranicznych - „SWIFT” to jego potoczna nazwa, a zarazem nazwa…T 2 pojęciaWaluty Tabela kursowa NBP - tabele A, B, C i kurs średniTabela kursowa NBP to oficjalny zestaw kursów walut publikowany przez Narodowy Bank Polski wyłącznie w dni robocze. NBP prowadzi trzy tabele: A…Bezpieczeństwo Tokenizacja - co to jest i jak chroni dane kartyTokenizacja to zastąpienie wrażliwych danych karty (numeru PAN) unikalnym identyfikatorem - tokenem - bezużytecznym poza określonym kontekstem, np. jednym urządzeniem. Stosowana jest…U 3 pojęciaKredyty Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (UNWW) - co to jest i ile kosztujeUbezpieczenie niskiego wkładu własnego (UNWW) to dodatkowe ubezpieczenie, którego bank wymaga, gdy wkład własny kredytobiorcy jest niższy niż standardowy próg (zwykle poniżej…Kredyty Ubezpieczenie pomostowe - co to jest, ile kosztuje i kiedy bank je zwracaUbezpieczenie pomostowe to tymczasowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego, pobierane przez bank za okres od uruchomienia (wypłaty) kredytu do prawomocnego wpisu hipoteki do księgi…Ochrona-konsumenta UOKiK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów | bankowynet.plUOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) to centralny urząd RP nadzorujący konkurencję rynkową oraz chroniący zbiorowe interesy konsumentów, działający na podstawie Ustawy…W 7 pojęćKredyty Wakacje kredytowe 2024 - kryteria, RdD, kto skorzystał i status 2026Wakacje kredytowe to ustawowe prawo do czasowego zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego w PLN (kapitał + odsetki) bez dodatkowych kosztów i bez…Kredyty Wcześniejsza spłata kredytu - co to jest. Zwrot prowizji i nadpłataWcześniejsza spłata kredytu to uregulowanie całości lub części zadłużenia przed terminem z harmonogramu. Kredytobiorca będący konsumentem ma ustawowe prawo do wcześniejszej spłaty…Kredyty Weksel - co to jest. Weksel in blanco jako zabezpieczenie kredytuWeksel to papier wartościowy, w którym wystawca zobowiązuje się (weksel własny) lub poleca innej osobie (weksel trasowany) do bezwarunkowej zapłaty oznaczonej sumy…Kredyty Wiarygodność kredytowa - co to jest i czym różni się od zdolności kredytowejWiarygodność kredytowa to jakościowa ocena tego, czy klient rzetelnie i terminowo wywiązuje się ze zobowiązań finansowych - odnosi się do woli i…Kredyty WIBOR - Warsaw Interbank Offered Rate. Co to jest i jak wpływa na ratę kredytuWIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to referencyjna stopa procentowa rynku międzybankowego w Polsce - średnia stawka, po której banki pożyczają sobie nawzajem…Kredyty WIRON - Warsaw Interest Rate Overnight. Wycofany na rzecz POLSTRWIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to polski wskaźnik referencyjny stóp procentowych oparty na rzeczywistych transakcjach overnight, publikowany przez GPW Benchmark od 2021…Kredyty Wkład własny - co to jest. Minimalny wkład własny przy kredycie hipotecznym 2026Wkład własny to część wartości nieruchomości, którą kupujący pokrywa z własnych środków, a nie z kredytu hipotecznego. Jest dopełnieniem wskaźnika LTV (Loan…Z 5 pojęćKredyty Zastaw rejestrowy - co to jest. Rejestr zastawów, przedmiot, egzekucjaZastaw rejestrowy to ograniczone prawo rzeczowe zabezpieczające wierzytelność na rzeczach ruchomych lub prawach zbywalnych. Powstaje przez umowę zastawniczą oraz wpis do rejestru…Bezpieczeństwo Zastrzeżenie karty - jak i kiedy zastrzec kartę płatnicząZastrzeżenie karty to trwałe, nieodwracalne unieważnienie karty płatniczej, zgłaszane przy jej utracie, kradzieży lub podejrzeniu wycieku danych. Zastrzeżonej karty nie da się…Kredyty Zdolność kredytowa - co to jest, jak liczona i jak ją poprawićZdolność kredytowa to maksymalna kwota kredytu, jaką bank jest gotów udzielić danemu klientowi na podstawie analizy jego sytuacji finansowej. Obejmuje miesięczne dochody…Konta Zlecenie stałe - co to jest i czym różni się od polecenia zapłatyZlecenie stałe to dyspozycja, którą płatnik składa swojemu bankowi, aby cyklicznie - np. co miesiąc - przelewał z jego rachunku stałą, z…Emerytura ZUS - składki, emerytura z I filaru i jak jest liczonaZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) to państwowa instytucja pobierająca składki i wypłacająca emerytury, renty oraz zasiłki. Odpowiada za obowiązkowy, repartycyjny I filar emerytalny.…
Karty 3D Secure - co to jest. Silne uwierzytelnienie płatności kartą online3D Secure (3DS) to protokół dodatkowego uwierzytelnienia płatności kartą w internecie, potwierdzający, że transakcję zleca uprawniony posiadacz karty. Pod kartami Visa działa…
Inwestycje Akcje - co to jest, prawa akcjonariusza, ryzykoAkcja to papier wartościowy potwierdzający udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej - jej posiadacz staje się współwłaścicielem przedsiębiorstwa. Akcje spółek publicznych są…
Ochrona-konsumenta Arbiter Bankowy ZBP - pozasądowe spory konsumenckie do 12 000 zł | bankowynet.plArbiter Bankowy przy Związku Banków Polskich (Bankowy Arbitraż Konsumencki, BAK) to pozasądowy organ rozstrzygania sporów konsument vs bank-członek ZBP. Działa od 1…
Ubezpieczenia Autocasco (AC) - co obejmuje i czym różni się od OCAutocasco (AC) to dobrowolne ubezpieczenie majątkowe chroniące własny pojazd ubezpieczonego przed uszkodzeniem, zniszczeniem i kradzieżą. W odróżnieniu od obowiązkowego OC komunikacyjnego -…
Bezpieczeństwo Autoryzacja transakcji - co to jest i czym różni się od uwierzytelnieniaAutoryzacja transakcji to wyrażenie przez płatnika zgody na wykonanie operacji płatniczej (przelewu, płatności kartą lub BLIK). Operacja bez zgody jest nieautoryzowana. Metody:…
Bezpieczeństwo BFG (Bankowy Fundusz Gwarancyjny) - jak chronione są oszczędnościBankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) to instytucja gwarantująca wypłatę depozytów w razie upadłości banku lub SKOK-u. Standardowy limit to równowartość 100 000 euro…
Podatki Biała lista VAT - Wykaz podatników, próg 15 000 zł, sankcjeBiała lista VAT (formalnie Wykaz podatników VAT) to prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej publiczny, bezpłatny rejestr, w którym sprawdzisz, czy kontrahent…
Kredyty BIG - Biuro Informacji Gospodarczej. Czym jest, BIG a BIKBIG (Biuro Informacji Gospodarczej) to instytucja przyjmująca, przechowująca i udostępniająca informacje gospodarcze o zobowiązaniach (długach) konsumentów i firm, działająca na podstawie ustawy…
Kredyty BIK - Biuro Informacji KredytowejBiuro Informacji Kredytowej - polska instytucja gromadząca i udostępniająca informacje o historii kredytowej osób fizycznych oraz przedsiębiorców. Powstała w 1997 r. z…
Konta BLIK - Polski Standard Płatności mobilnych. Jak działa, banki, opłatyBLIK (Polski Standard Płatności) to system mobilnych płatności bezgotówkowych dostępny w Polsce od 2015 r., obsługiwany przez 16+ największych polskich banków. Działanie…
Kredyty Całkowity koszt kredytu - co to jest. CKK a RRSOCałkowity koszt kredytu (CKK) to suma wszystkich kosztów ponoszonych w związku z kredytem, wyrażona w złotych - to, co płacisz ponad pożyczony…
Karty Cashback - co to jest. Wypłata gotówki w sklepie i zwrot za zakupyCashback (moneyback) w polskiej bankowości ma dwa znaczenia. Pierwsze to usługa wypłaty gotówki przy płatności kartą w sklepie - kasjer wydaje gotówkę…
Kredyty Cesja - co to jest. Cesja praw z polisy i przelew wierzytelności przy kredycieCesja (przelew wierzytelności) to przeniesienie wierzytelności z dotychczasowego wierzyciela (cedenta) na nowy podmiot (cesjonariusza). Podstawą prawną w Polsce jest Kodeks cywilny (art.…
Karty Chargeback - co to jest. Obciążenie zwrotne na karcie krok po krokuChargeback (obciążenie zwrotne) to procedura reklamacyjna systemów Visa i Mastercard, która pozwala odzyskać pieniądze za transakcję opłaconą kartą. Wniosek składasz w banku-wydawcy…
Kredyty Chwilówka - pożyczka pozabankowa do 30 dni, limit kosztów 5% (UoKK art. 36a)Chwilówka to potoczna nazwa krótkoterminowej pożyczki konsumenckiej do 30 dni, oferowanej przez instytucje pożyczkowe spoza sektora bankowego. Od 18 grudnia 2022 r.…
Konta Debet w rachunku - co to jest. Limit odnawialny, koszt, RRSODebet w rachunku to możliwość zadłużenia się na koncie oszczędnościowo-rozliczeniowym (ROR) poniżej zera, do określonego z góry limitu. Po wykorzystaniu środków powstaje…
Ekonomia Deflacja - co to jest i dlaczego jest groźnaDeflacja to trwały spadek ogólnego poziomu cen towarów i usług - odwrotność inflacji; statystycznie ujemny odczyt rocznego wskaźnika CPI. Mimo że tańsze…
Kredyty DTI i DStI - co to jest. Wskaźnik zadłużenia i obsługi długu do dochoduDTI i DStI to wskaźniki oceny ryzyka kredytowego oparte na relacji zobowiązań do dochodu. DTI (Debt to Income) to szerzej relacja całości…
Inwestycje Dywidenda - co to jest, dzień dywidendy, podatekDywidenda to część zysku netto spółki wypłacana jej akcjonariuszom jako wynagrodzenie za posiadanie akcji. O wypłacie i jej wysokości decyduje walne zgromadzenie…
Rozliczenia Elixir - system rozliczeń przelewów zwykłych w PolsceElixir to podstawowy system rozliczeń międzybankowych w złotych, prowadzony przez Krajową Izbę Rozliczeniową (KIR), obsługujący standardowe przelewy zwykłe. Rozlicza je w trzech…
Emerytura Emerytura - co to jest, filary, wiek i minimalna emerytura 2026Emerytura to świadczenie pieniężne wypłacane osobie, która osiągnęła wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) i zakończyła pracę. Polski…
Inwestycje ETF - co to jest, TER, rodzaje i ryzykoETF (Exchange-Traded Fund) to fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, którego jednostki kupuje się i sprzedaje jak akcje. Najczęściej jest pasywny - wiernie…
Rozliczenia Express Elixir - przelew natychmiastowy: limity, koszt, jak działaExpress Elixir to system przelewów natychmiastowych w złotych prowadzony przez KIR. Pieniądze docierają do odbiorcy w kilka–kilkanaście sekund, 24 godziny na dobę…
Firmowe Faktoring - co to jest, rodzaje, koszty i jak działa w 2026 rokuFaktoring to usługa finansowa polegająca na wykupie przez faktora faktur z odroczonym terminem płatności wystawionych przez firmę. Faktorant otrzymuje środki w 24–48…
Podatki Faktura proforma - co to jest i czym różni się od faktury VATFaktura proforma to dokument handlowy, który wyglądem przypomina fakturę, ale nie jest dokumentem księgowym i nie wywołuje skutków podatkowych w VAT. Służy…
Podatki Faktura VAT - co to jest, elementy, termin, KSeFFaktura VAT to podstawowy dokument księgowy potwierdzający sprzedaż towaru lub usługi i dokumentujący kwotę podatku VAT. Na jej podstawie sprzedawca rozlicza VAT…
Firmowe Forfaiting - zakup wierzytelności bez regresu w eksporcieForfaiting to zakup przez bank (forfaitera) wierzytelności średnio- i długoterminowych z transakcji handlowych, głównie eksportowych, z całkowitym wyłączeniem regresu wobec zbywcy. Eksporter…
Ubezpieczenia Franszyza integralna i redukcyjna - co to jestFranszyza to zapis w umowie ubezpieczenia ograniczający odpowiedzialność ubezpieczyciela - określa część szkody, której ubezpieczyciel nie pokrywa. Franszyza integralna to kwotowy próg:…
Inwestycje Fundusz inwestycyjny - co to jest, FIO, FIZ, TFIFundusz inwestycyjny to forma wspólnego inwestowania - środki wielu inwestorów są gromadzone we wspólną pulę i lokowane w różne instrumenty (akcje, obligacje,…
Inwestycje Giełda (GPW) - co to jest, rynki, indeksy WIGGiełda papierów wartościowych to zorganizowany, nadzorowany rynek obrotu instrumentami finansowymi - przede wszystkim akcjami i obligacjami. W Polsce centralną instytucją jest Giełda…
Kredyty Gwarancja bankowa - co to jest. Rodzaje, beneficjent, zleceniodawcaGwarancja bankowa to pisemne, samoistne i abstrakcyjne zobowiązanie banku (gwaranta) do zapłaty beneficjentowi określonej kwoty, jeżeli zleceniodawca nie wywiąże się z ciążącego…
Firmowe Gwarancja de minimis BGK - jak działa, limit 300 000 EUR, 0,5% prowizjiGwarancja de minimis BGK to rządowe poręczenie spłaty kredytu dla MŚP - do 60% kwoty kredytu, max 5 mln PLN, prowizja 0,5%/rok…
Kredyty Hipoteka - co to jest. Zabezpieczenie kredytu na nieruchomości (a kredyt hipoteczny)Hipoteka to ograniczone prawo rzeczowe ustanawiane na nieruchomości, które zabezpiecza określoną wierzytelność - najczęściej kredyt. Reguluje ją ustawa z dnia 6 lipca…
Kredyty Hipoteka przymusowa - co to jest. Wpis, tytuł wykonawczy, egzekucjaHipoteka przymusowa to rodzaj hipoteki powstający bez zgody, a często wbrew woli właściciela nieruchomości. W odróżnieniu od hipoteki umownej nie wynika z…
Konta IBAN - co to jest i jak zbudowany jest numer rachunkuIBAN (International Bank Account Number) to ujednolicony, międzynarodowy standard zapisu numeru rachunku, określony normą ISO 13616. Polski IBAN ma 28 znaków: kod…
Inwestycje IKE - Indywidualne Konto Emerytalne 2026. Limit i ulga podatkowaIKE (Indywidualne Konto Emerytalne) to dobrowolne konto oszczędnościowe lub inwestycyjne, prowadzone przez bank, dom maklerski, fundusz inwestycyjny lub TFI, którego główną cechą…
Inwestycje IKZE - Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Ulga PIT 2026IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) to dobrowolne konto emerytalne III filaru z ulgą podatkową przy wpłacie - wpłacona kwota odlicza się od…
Ekonomia Inflacja - co to jest, CPI, przyczyny i skutkiInflacja to trwały wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług, który obniża siłę nabywczą pieniądza - za tę samą kwotę z czasem…
Kredyty Instytucja pożyczkowa pozabankowa - nadzór KNF, kapitał 1 mln zł, limity UoKKInstytucja pożyczkowa to podmiot udzielający kredytu konsumenckiego ze środków własnych poza systemem bankowym, działający na podstawie Ustawy o kredycie konsumenckim (UoKK). Od…
Waluty Kantor - jak działa, kurs kupna i sprzedaży, spreadKantor to punkt wymiany walut, w którym można kupić lub sprzedać waluty obce za złote (lub jedną walutę obcą za inną). Działalność…
Lokaty Kapitalizacja odsetek - co to jest. Procent składany na lokacieKapitalizacja odsetek to dopisanie naliczonych odsetek do kapitału, dzięki czemu w kolejnym okresie odsetki naliczane są od powiększonej podstawy (kapitał + dopisane…
Kredyty Karencja - co to jest. Karencja w spłacie kapitału kredytuKarencja to okresowe odroczenie spłaty kapitału kredytu: przez ustalony w umowie czas kredytobiorca płaci wyłącznie odsetki (lub przy karencji pełnej zawiesza całą…
Bankowość Karta debetowa - co to jest, jak działa i czym różni się od kredytowejKarta debetowa to karta płatnicza powiązana bezpośrednio z rachunkiem bankowym - każda transakcja obciąża saldo konta natychmiast, nie tworzy się zadłużenie. Standardowy…
Karty Karta kredytowa - co to jest, jak działa okres bezodsetkowy i czym różni się od debetowejKarta kredytowa to instrument płatniczy dający dostęp do limitu kredytowego przyznanego przez bank - płacisz środkami banku, nie własnymi pieniędzmi z rachunku.…
Karty Karta obciążeniowa - co to jest. Charge card a karta kredytowaKarta obciążeniowa (ang. charge card) to karta płatnicza z odroczonym terminem płatności: bank rozlicza wszystkie transakcje z danego cyklu rozliczeniowego (zwykle miesięcznego)…
Karty Karta przedpłacona - co to jest. Doładowanie, opłaty, dla dzieciKarta przedpłacona (prepaid) to karta płatnicza z saldem doładowanym z góry - wydajesz tylko tyle, ile wcześniej na nią wpłaciłeś. W odróżnieniu…
Rozliczenia KIR (Krajowa Izba Rozliczeniowa) - jak działają rozliczenia między bankamiKrajowa Izba Rozliczeniowa (KIR) to instytucja prowadząca systemy rozliczeń międzybankowych w Polsce: Elixir (przelewy zwykłe rozliczane w trzech sesjach dziennie), Express Elixir…
Kredyty Klauzule abuzywne - co to są, frankowicze, WIBOR i jak zgłosićKlauzula abuzywna (niedozwolona) to postanowienie umowne z konsumentem, które nie było indywidualnie uzgodnione, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy…
Ochrona-konsumenta KNF - Komisja Nadzoru Finansowego, organ nadzoru od 2006 r. | bankowynet.plKomisja Nadzoru Finansowego (KNF) to centralny organ nadzoru nad polskim rynkiem finansowym, działający od 2006 r. na podstawie ustawy o nadzorze nad…
Kredyty Konsolidacja - co to jest. Kredyt konsolidacyjny i łączenie zobowiązańKonsolidacja to połączenie kilku zobowiązań (np. kredytów gotówkowych, kart kredytowych, limitów, rat) w jeden kredyt konsolidacyjny ze wspólną, jedną ratą. Bank spłaca…
Oszczedzanie Konto oszczędnościowe - co to jest i czym różni się od lokatyKonto oszczędnościowe (rachunek oszczędnościowy) to produkt bankowy łączący naliczanie odsetek z pełną swobodą dostępu do środków - pieniądze nie są zablokowane jak…
Firmowe Kredyt inwestycyjny dla firm - środki trwałe, BGK, oprocentowanie 2026Kredyt inwestycyjny to długoterminowe finansowanie bankowe udzielane firmom na zakup lub modernizację środków trwałych: nieruchomości, maszyn, linii produkcyjnych, udziałów w spółkach. Jest…
Kredyty Kredyt mieszkaniowy - co to jest i czym różni się od hipotecznegoKredyt mieszkaniowy to kredyt bankowy przeznaczony na cel mieszkaniowy: zakup, budowę, remont lub refinansowanie nieruchomości służącej własnym potrzebom mieszkaniowym. Zabezpieczony hipoteką, regulowany…
Firmowe Kredyt obrotowy dla firm - overdraft, rewolwingowy, zabezpieczenia, POLSTRKredyt obrotowy to bankowy produkt finansowania bieżącej działalności firmy (zapasy, należności, wynagrodzenia, zobowiązania wobec dostawców) - NIE inwestycji. Główne formy: overdraft (limit…
Podatki KSeF (Krajowy System e-Faktur) - co to jest i od kiedy obowiązkowyKSeF (Krajowy System e-Faktur) to centralna platforma Ministerstwa Finansów / KAS do wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych - faktur w formacie…
Kredyty Księga wieczysta - co to jest, działy I-IV, jak sprawdzić onlineKsięga wieczysta (KW) to publiczny rejestr sądowy dokumentujący stan prawny nieruchomości, prowadzony przez wydział ksiąg wieczystych sądu rejonowego. Obejmuje cztery działy: I…
Waluty Kurs walutowy - co to jest, kurs kupna, sprzedaży, średniKurs walutowy to cena jednej waluty wyrażona w innej - np. ile złotych kosztuje 1 euro. Banki i kantory stosują kurs kupna…
Kredyty Leasing - co to jest. Leasing operacyjny a finansowy (różnice, podatki, wykup)Leasing to umowa, w której finansujący (leasingodawca) oddaje korzystającemu (leasingobiorcy) rzecz - najczęściej samochód, maszyny lub sprzęt - do używania na czas…
Kredyty Lichwa 2026 - limity KC art. 359 §2¹ i UoKK art. 36a, kara KK art. 304Lichwa to żądanie świadczeń przekraczających ustawowe limity kosztów kredytu lub pożyczki. W 2026 r. polskie prawo definiuje dwa limity: maksymalne odsetki kapitałowe…
Lokaty Lokata strukturyzowana - co to jest i jak działa. Ryzyko premii 0%Lokata strukturyzowana to produkt finansowy łączący cechy lokaty bankowej (gwarantowany kapitał) z inwestycją w instrumenty pochodne (potencjalnie wyższy zysk niż klasyczna lokata,…
Kredyty LTV - co to jest. Wskaźnik kredytu do wartości nieruchomości (Loan to Value)LTV (Loan to Value) to wskaźnik wyrażający stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej jego zabezpieczenie, podawany w procentach. Wzór: LTV =…
Kredyty Marża kredytu - co to jest i jak wpływa na oprocentowanie i ratęMarża kredytu to stała część oprocentowania, którą bank dolicza do wskaźnika referencyjnego (WIBOR lub WIRON): oprocentowanie = WIBOR + marża. Jest to…
Inwestycje Obligacje skarbowe 2026 - 7 typów (OTS, ROR, DOR, TOS, COI, EDO, ROD)Obligacje skarbowe to papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa (Ministerstwo Finansów), stanowiące pożyczkę zaciąganą u inwestorów (osób fizycznych, firm). W Polsce w…
Ubezpieczenia OC komunikacyjne - obowiązek, sumy gwarancyjne i kary 2026OC komunikacyjne to obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych - musi je mieć każdy właściciel zarejestrowanego pojazdu w Polsce, także nieużywanego.…
Kredyty Odstąpienie od umowy kredytu - 14 dni, jak złożyć i zwrot kosztówOdstąpienie od umowy kredytu to ustawowe prawo konsumenta do anulowania umowy kredytowej w ciągu 14 dni od jej zawarcia, bez podawania przyczyny.…
Emerytura OFE - Otwarte Fundusze Emerytalne. Reforma i stan 2026OFE (Otwarty Fundusz Emerytalny) to instytucja kapitałowego, II filaru systemu emerytalnego, inwestująca składki członków głównie w akcje. Powstały w reformie z 1999…
Karty Okres bezodsetkowy - co to jest. Grace period karty kredytowejOkres bezodsetkowy (grace period) to czas, w którym bank nie nalicza odsetek od transakcji bezgotówkowych wykonanych kartą kredytową - pod warunkiem spłaty…
Ekonomia Oligopol - co to jest i jak działa polski oligopol bankowyOligopol to struktura rynku, w której kilka dominujących podmiotów (zwykle 3-5) kontroluje większość udziału - przeciwieństwo konkurencji doskonałej. W polskiej bankowości 6…
Konta Open Banking (PSD2) - co to jest i jak działaOpen Banking (otwarta bankowość) to model, w którym za wyraźną zgodą klienta licencjonowane podmioty trzecie (TPP) mogą uzyskać dostęp do informacji o…
Kredyty Operat szacunkowy - co to jest, ważność i koszt wyceny nieruchomościOperat szacunkowy to pisemna opinia rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości, sporządzona na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 156 UoGN). Zachowuje ważność…
Kredyty Oprocentowanie - co to jest. Oprocentowanie nominalne, stałe i zmienneOprocentowanie to koszt korzystania z kapitału wyrażony w skali roku w procentach (% p.a.). Przy kredycie określa, ile płacisz bankowi za pożyczony…
Waluty Para walutowa - waluta bazowa i kwotowana, rodzaje parPara walutowa to zestawienie dwóch walut, w którym wartość jednej wyraża się w drugiej - np. EUR/PLN czy USD/PLN. Pierwsza waluta to…
Bezpieczeństwo Phishing - co to jest i jak rozpoznać oszustwoPhishing to oszustwo polegające na podszywaniu się pod zaufaną instytucję (bank, urząd, kuriera) w celu wyłudzenia poufnych danych: loginów, haseł, danych karty,…
Ekonomia PKB - co to jest, jak się liczy, nominalne i realnePKB (Produkt Krajowy Brutto) to łączna wartość rynkowa wszystkich dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie kraju w danym czasie (zwykle roku…
Ekonomia PNB - Produkt Narodowy Brutto. Co to jest i czym różni się od PKBProdukt Narodowy Brutto (PNB) to łączna wartość dóbr i usług wytworzonych przez obywateli i podmioty danego kraju - także za granicą. Różni…
Konta Polecenie zapłaty - co to jest i jak działaPolecenie zapłaty to forma rozliczeń bezgotówkowych, w której to wierzyciel (odbiorca, np. dostawca prądu czy operator) inicjuje pobranie środków z konta płatnika…
Ubezpieczenia Polisa ubezpieczeniowa - co to jest i co zawieraPolisa ubezpieczeniowa to dokument potwierdzający zawarcie umowy między ubezpieczycielem (zakładem ubezpieczeń, który wypłaca świadczenie) a ubezpieczającym (który zawiera umowę i opłaca składkę).…
Kredyty Poręczenie - co to jest. Poręczyciel, żyrant i odpowiedzialność solidarnaPoręczenie to umowa, w której poręczyciel (potocznie żyrant) zobowiązuje się wobec wierzyciela - najczęściej banku - wykonać zobowiązanie, gdyby dłużnik (kredytobiorca) sam…
Inwestycje Portfel inwestycyjny - co to jest, jak go zbudować i jak nim zarządzaćPortfel inwestycyjny to świadomie skonstruowany zestaw aktywów finansowych - akcji, obligacji, funduszy, ETF-ów, lokat, gotówki, ewentualnie nieruchomości lub kruszców - który łącznie…
Kredyty Pożyczka prywatna - KC art. 720, PCC 0,5%, zwolnienia rodzinnePożyczka prywatna to umowa pożyczki zawierana między osobami fizycznymi (lub firmami nieprowadzącymi działalności pożyczkowej) na podstawie art. 720 Kodeksu cywilnego. Podlega podatkowi…
Kredyty Pożyczka społecznościowa (P2P) - platformy, ryzyko, podatek Belki 19%Pożyczka społecznościowa (P2P lending, social lending) to model finansowania, w którym platforma internetowa kojarzy inwestorów-pożyczkodawców z pożyczkobiorcami, omijając tradycyjne pośrednictwo bankowe. Operator…
Emerytura PPK - Pracownicze Plany Kapitałowe. Składki i dopłaty 2026PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) to dobrowolny, prywatny system długoterminowego oszczędzania w III filarze emerytalnym, działający od 2019 roku. Kapitał budują wspólnie pracownik…
Oszczedzanie Procent składany - co to jest i jak działa efekt kuli śnieżnejProcent składany to sposób naliczania odsetek, w którym odsetki dopisane w jednym okresie powiększają kapitał i w następnym okresie również generują odsetki…
Kredyty Promesa kredytowa - co to jest, ile jest ważna i czy gwarantuje kredytPromesa kredytowa to pisemne, warunkowe przyrzeczenie banku, że udzieli kredytu na określonych warunkach - wskazanej kwocie i celu - jeżeli spełnione zostaną…
Kredyty Prowizja - co to jest. Prowizja za udzielenie kredytu, przygotowawcza i bankowaProwizja to jednorazowa opłata pobierana przez bank za udzielenie kredytu lub pożyczki, wyrażana najczęściej jako procent kwoty kredytu (czasem jako kwota stała)…
Kredyty Prowizja przygotowawcza - co to jest, ile wynosi i czy podlega zwrotowiProwizja przygotowawcza to jednorazowa opłata pobierana przez bank za rozpatrzenie wniosku kredytowego, przygotowanie umowy i uruchomienie kredytu. Naliczana jest zwykle jako procent…
Rozliczenia Przelew natychmiastowy - jak działa, limity, koszt i bezpieczeństwoPrzelew natychmiastowy (ekspresowy) to przelew między bankami, który dociera do odbiorcy w kilka–kilkanaście sekund, o każdej porze - także w nocy, w…
Waluty Przewalutowanie - co to jest. Kurs, spread i DCC przy płatności kartąPrzewalutowanie to przeliczenie kwoty transakcji z jednej waluty na inną - najczęściej z waluty zagranicznej (np. EUR czy USD) na walutę karty…
Podatki Rachunek VAT - co to jest, na co środki, jak uwolnićRachunek VAT to wydzielony rachunek bankowy powiązany z firmowym rachunkiem rozliczeniowym, na który trafia kwota VAT przy zapłatach w mechanizmie podzielonej płatności…
Ekonomia Rada Polityki Pieniężnej (RPP) - skład, zadania, decyzjeRada Polityki Pieniężnej (RPP) to organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego, powołany w 1998 r., który ustala wysokość stóp procentowych NBP i corocznie…
Kredyty Raty balonowe - co to jest. Kredyt balonowy i wartość rezydualna (auto)Raty balonowe to harmonogram spłaty, w którym raty w trakcie trwania umowy są niskie, a na końcu pojawia się jedna duża rata…
Kredyty Raty równe i malejące - co to jest. Rata annuitetowa vs malejącaRaty równe i malejące to dwa sposoby spłaty kredytu. Rata równa (annuitetowa) to stała kwota miesięczna przez cały okres - na początku…
Ekonomia Recesja - co to jest, definicja techniczna, skutkiRecesja to okres wyraźnego i utrzymującego się spadku aktywności gospodarczej - gospodarka się kurczy, rośnie bezrobocie, spadają inwestycje i konsumpcja. Najczęściej przywoływana…
Podatki Regresja podatkowa - co to jest, podatek regresywny a progresywnyRegresja podatkowa (podatek regresywny) to system opodatkowania, w którym efektywna stawka podatku maleje wraz ze wzrostem dochodu - osoby mniej zarabiające oddają…
Kredyty Rejestr Instytucji Pożyczkowych KNF - wymogi wpisu, kapitał 1 mln złRejestr Instytucji Pożyczkowych (RIP) jest jawnym rejestrem prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego od 1 stycznia 2024 r. Wpis jest obligatoryjny dla każdej…
Ochrona-konsumenta Reklamacja bankowa - UoRR 5.08.2015, terminy 30/60 dni, milczące uznanieReklamacja bankowa to formalne wystąpienie konsumenta zgłaszające zastrzeżenia do usług podmiotu rynku finansowego (banku, ubezpieczyciela, TFI, instytucji pożyczkowej). Reguluje ją ustawa z…
Konta ROR - Rachunek Oszczędnościowo-Rozliczeniowy. Co to jestROR (Rachunek Oszczędnościowo-Rozliczeniowy) to standardowy rachunek bankowy osoby fizycznej w polskim banku, służący do codziennych operacji finansowych - otrzymywania wynagrodzenia, opłacania rachunków,…
Kredyty RRSO - Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Co to jest i jak liczonaRRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) to wskaźnik wyrażający całkowity koszt kredytu w skali roku jako procent kwoty pożyczonej. W przeciwieństwie do nominalnego…
Waluty Rynek walutowy (Forex) - co to jest i jak działaRynek walutowy (Forex, FX) to największy i najbardziej płynny rynek finansowy na świecie, na którym handluje się walutami różnych krajów. Globalne dzienne…
Waluty Ryzyko walutowe - co to jest i jak je ograniczyćRyzyko walutowe (kursowe) to ryzyko zmiany wartości aktywów, zobowiązań lub przepływów pieniężnych wskutek wahań kursów walut. Dotyczy m.in. osób spłacających kredyty w…
Ochrona-konsumenta Rzecznik Finansowy (RzF) - ochrona konsumenta rynku finansowego | bankowynet.plRzecznik Finansowy (RzF) to niezależny organ państwowy powołany Ustawą z 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1348). Wspiera konsumentów w sporach…
Ochrona-konsumenta Sąd Polubowny przy KNF - mediacja i arbitraż finansowy | bankowynet.plSąd Polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego (SP KNF) to powołany w 2008 r. pozasądowy organ rozstrzygania sporów majątkowych konsumentów z bankami, ubezpieczycielami,…
Kredyty Scoring kredytowy - co to jest. Punktowa ocena w BIKScoring kredytowy to metoda punktowej oceny wiarygodności kredytowej: model statystyczny przelicza dane o historii kredytowej i z wniosku na liczbę punktów odzwierciedlającą…
Konta SEPA - co to jest i jak działają przelewy w euroSEPA (Single Euro Payments Area, czyli Jednolity Obszar Płatności w Euro) to wspólny obszar, w którym płatności w euro realizowane są według…
Rozliczenia Sesja rozliczeniowa - sesje Elixir i kiedy dojdzie przelewSesja rozliczeniowa to wyznaczony moment w dniu roboczym, w którym bank przekazuje zlecenia zwykłych przelewów do rozliczenia w systemie Elixir (KIR). Przelewy…
Bezpieczeństwo Silne uwierzytelnianie (SCA) - co to jest i kiedy obowiązujeSilne uwierzytelnianie klienta (SCA, Strong Customer Authentication) to wymóg PSD2 polegający na potwierdzaniu tożsamości za pomocą co najmniej dwóch niezależnych składników z…
Ubezpieczenia Składka ubezpieczeniowa - co to jest i od czego zależySkładka ubezpieczeniowa to kwota, którą ubezpieczający płaci ubezpieczycielowi w zamian za ochronę określoną w polisie. Można ją opłacić jednorazowo lub w ratach…
Rozliczenia SORBNET2 - system rozliczeń wysokokwotowych NBP (RTGS)SORBNET2 (System Obsługi Rachunków Banków w Narodowym Banku Polskim) to system rozliczeń wysokokwotowych prowadzony przez NBP, należący do klasy RTGS - rozlicza…
Podatki Split payment (MPP) - kiedy obowiązkowy, próg 15 000 zł, sankcjeSplit payment (mechanizm podzielonej płatności, MPP) to sposób zapłaty za fakturę, w którym kwota brutto zostaje rozdzielona: wartość netto trafia na rachunek…
Waluty Spread walutowy - co to jest. Różnica kursu kupna i sprzedażySpread walutowy to różnica między kursem sprzedaży a kursem kupna danej waluty stosowanymi przez bank lub kantor. To ukryty koszt wymiany: walutę…
Ekonomia Stopa referencyjna NBP - co to jest i ile wynosiStopa referencyjna NBP to najważniejsza z podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego - wyznacza oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku i jest punktem…
Inwestycje Stopa zwrotu - co to jest, ROI, realna i rocznaStopa zwrotu (ROI) to procentowa miara zysku lub straty z inwestycji w odniesieniu do zaangażowanego kapitału - podstawowy wskaźnik oceny i porównywania…
Ubezpieczenia Suma ubezpieczenia - co to jest, a suma gwarancyjnaSuma ubezpieczenia to górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela - maksymalna kwota, jaką może wypłacić z danej polisy. W ubezpieczeniach OC jej odpowiednikiem jest…
Konta SWIFT/BIC - co to jest kod i kiedy go potrzebujeszKod SWIFT/BIC (Bank Identifier Code) to międzynarodowy identyfikator banku używany przy przelewach zagranicznych - „SWIFT” to jego potoczna nazwa, a zarazem nazwa…
Waluty Tabela kursowa NBP - tabele A, B, C i kurs średniTabela kursowa NBP to oficjalny zestaw kursów walut publikowany przez Narodowy Bank Polski wyłącznie w dni robocze. NBP prowadzi trzy tabele: A…
Bezpieczeństwo Tokenizacja - co to jest i jak chroni dane kartyTokenizacja to zastąpienie wrażliwych danych karty (numeru PAN) unikalnym identyfikatorem - tokenem - bezużytecznym poza określonym kontekstem, np. jednym urządzeniem. Stosowana jest…
Kredyty Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (UNWW) - co to jest i ile kosztujeUbezpieczenie niskiego wkładu własnego (UNWW) to dodatkowe ubezpieczenie, którego bank wymaga, gdy wkład własny kredytobiorcy jest niższy niż standardowy próg (zwykle poniżej…
Kredyty Ubezpieczenie pomostowe - co to jest, ile kosztuje i kiedy bank je zwracaUbezpieczenie pomostowe to tymczasowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego, pobierane przez bank za okres od uruchomienia (wypłaty) kredytu do prawomocnego wpisu hipoteki do księgi…
Ochrona-konsumenta UOKiK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów | bankowynet.plUOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) to centralny urząd RP nadzorujący konkurencję rynkową oraz chroniący zbiorowe interesy konsumentów, działający na podstawie Ustawy…
Kredyty Wakacje kredytowe 2024 - kryteria, RdD, kto skorzystał i status 2026Wakacje kredytowe to ustawowe prawo do czasowego zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego w PLN (kapitał + odsetki) bez dodatkowych kosztów i bez…
Kredyty Wcześniejsza spłata kredytu - co to jest. Zwrot prowizji i nadpłataWcześniejsza spłata kredytu to uregulowanie całości lub części zadłużenia przed terminem z harmonogramu. Kredytobiorca będący konsumentem ma ustawowe prawo do wcześniejszej spłaty…
Kredyty Weksel - co to jest. Weksel in blanco jako zabezpieczenie kredytuWeksel to papier wartościowy, w którym wystawca zobowiązuje się (weksel własny) lub poleca innej osobie (weksel trasowany) do bezwarunkowej zapłaty oznaczonej sumy…
Kredyty Wiarygodność kredytowa - co to jest i czym różni się od zdolności kredytowejWiarygodność kredytowa to jakościowa ocena tego, czy klient rzetelnie i terminowo wywiązuje się ze zobowiązań finansowych - odnosi się do woli i…
Kredyty WIBOR - Warsaw Interbank Offered Rate. Co to jest i jak wpływa na ratę kredytuWIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to referencyjna stopa procentowa rynku międzybankowego w Polsce - średnia stawka, po której banki pożyczają sobie nawzajem…
Kredyty WIRON - Warsaw Interest Rate Overnight. Wycofany na rzecz POLSTRWIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to polski wskaźnik referencyjny stóp procentowych oparty na rzeczywistych transakcjach overnight, publikowany przez GPW Benchmark od 2021…
Kredyty Wkład własny - co to jest. Minimalny wkład własny przy kredycie hipotecznym 2026Wkład własny to część wartości nieruchomości, którą kupujący pokrywa z własnych środków, a nie z kredytu hipotecznego. Jest dopełnieniem wskaźnika LTV (Loan…
Kredyty Zastaw rejestrowy - co to jest. Rejestr zastawów, przedmiot, egzekucjaZastaw rejestrowy to ograniczone prawo rzeczowe zabezpieczające wierzytelność na rzeczach ruchomych lub prawach zbywalnych. Powstaje przez umowę zastawniczą oraz wpis do rejestru…
Bezpieczeństwo Zastrzeżenie karty - jak i kiedy zastrzec kartę płatnicząZastrzeżenie karty to trwałe, nieodwracalne unieważnienie karty płatniczej, zgłaszane przy jej utracie, kradzieży lub podejrzeniu wycieku danych. Zastrzeżonej karty nie da się…
Kredyty Zdolność kredytowa - co to jest, jak liczona i jak ją poprawićZdolność kredytowa to maksymalna kwota kredytu, jaką bank jest gotów udzielić danemu klientowi na podstawie analizy jego sytuacji finansowej. Obejmuje miesięczne dochody…
Konta Zlecenie stałe - co to jest i czym różni się od polecenia zapłatyZlecenie stałe to dyspozycja, którą płatnik składa swojemu bankowi, aby cyklicznie - np. co miesiąc - przelewał z jego rachunku stałą, z…
Emerytura ZUS - składki, emerytura z I filaru i jak jest liczonaZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) to państwowa instytucja pobierająca składki i wypłacająca emerytury, renty oraz zasiłki. Odpowiada za obowiązkowy, repartycyjny I filar emerytalny.…