Kalkulator brutto-netto 2026 — UoP, B2B, ryczałt, dzieło

Kalkulator przelicza wynagrodzenie brutto na netto dla sześciu form zatrudnienia — umowy o pracę, B2B (ryczałt, podatek liniowy, skala), umowy zlecenia i umowy o dzieło — według stawek podatkowych i składkowych na 2026 rok. Pokazuje pełny rozkład potrąceń: ZUS, składkę zdrowotną, zaliczkę PIT, a przy umowie o pracę także całkowity koszt po stronie pracodawcy.

Ta sama kwota brutto daje zupełnie różne „na rękę” w zależności od formy zatrudnienia i opcji rozliczenia. Kalkulator pozwala je porównać w trybie zestawienia, byś zobaczył, gdzie naprawdę zostaje najwięcej. Wynik jest orientacyjny — część stawek 2026 finalizowana jest w styczniu (komunikaty ZUS, rozporządzenia MF).

Jak liczymy netto — stawki i składki 2026

Podstawą są trzy elementy wspólne dla większości form: składki ZUS, składka zdrowotna i zaliczka na PIT. Różnią się one zasadniczo między umową o pracę a działalnością gospodarczą.

1. Podatek PIT — skala 12 % / 32 %

Skala podatkowa 2026 to kwota wolna 30 000 zł rocznie, stawka 12 % do progu 120 000 zł i 32 % od nadwyżki ponad próg. Kwota wolna realizowana jest przez miesięczną kwotę zmniejszającą podatek (300 zł). Skalę stosuje umowa o pracę, zlecenie, dzieło oraz B2B rozliczane „na zasadach ogólnych”. B2B ma też dwie alternatywy: podatek liniowy 19 % (niezależnie od dochodu, bez kwoty wolnej) oraz ryczałt od przychodu (stawka zależna od branży: 2–17 %).

2. Składki ZUS i zdrowotna

Przy umowie o pracę i zleceniu pracownik finansuje składki społeczne: emerytalną 9,76 %, rentową 1,5 % i chorobową 2,45 % brutto, a do tego zdrowotną 9 % (od podstawy po odjęciu społecznych). Na B2B obowiązuje zryczałtowany ZUS społeczny — w 2026 pełny to około 1 646 zł miesięcznie, niezależnie od przychodu (mały ZUS i ulga na start obniżają tę kwotę). Składka zdrowotna na B2B zależy od formy: liniowy 4,9 % dochodu (min. 314,96 zł), skala 9 % dochodu, ryczałt — kwotowo według progu rocznego przychodu (558 / 931 / 1676 zł). Umowa o dzieło jest wyjątkiem: nie podlega ZUS ani składce zdrowotnej.

3. Koszty uzyskania przychodu (KUP)

KUP obniżają podstawę opodatkowania. Przy umowie o pracę to kwota ryczałtowa (domyślnie 250 zł/mies). Zlecenie korzysta z 20 % KUP liczonych od podstawy po składkach. Umowa o dzieło ma 20 % KUP, a przy przeniesieniu praw autorskich aż 50 % — to dlatego dzieło autorskie daje najwyższe netto. Dla działalności gospodarczej rzeczywiste koszty firmowe to osobny temat; kalkulator modeluje rozliczenie od przychodu.

4. Przykład — 10 000 zł na różnych umowach

Dla kwoty 10 000 zł brutto/przychodu netto wynosi odpowiednio: umowa o pracę 7 147 zł (koszt pracodawcy aż 12 048 zł), zlecenie 7 324 zł, B2B skala 6 899 zł, B2B liniowy 6 357 zł, B2B ryczałt 12 % 6 223 zł, a umowa o dzieło 9 340 zł (50 % autorskie nawet 9 700 zł). Widać dwie rzeczy: dzieło autorskie wygrywa na czystym netto, a B2B przy tej kwocie wcale nie bije umowy o pracę — bo stały ZUS „zjada” przewagę przy niższych przychodach. To dlatego B2B opłaca się dopiero powyżej pewnego progu dochodu.

Jak interpretować wynik

Kalkulator pokazuje netto plus pełny rozkład potrąceń — to ten rozkład najwięcej mówi o twojej sytuacji.

1. Wynagrodzenie netto — kwota „na rękę” miesięcznie, po wszystkich składkach i zaliczce PIT. Główny wynik porównania.
2. Składki ZUS — przy UoP i zleceniu liczone procentowo od brutto; na B2B kwotowo (stała kwota niezależna od przychodu).
3. Składka zdrowotna — od 2022 nieodliczalna od podatku; przy B2B jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania.
4. Zaliczka PIT — podatek po uwzględnieniu KUP i kwoty zmniejszającej. Przy ryczałcie liczony od przychodu, nie od dochodu.
5. Efektywna stopa potrąceń — jaki procent brutto „znika” w drodze do netto. Najniższa przy dziele, najwyższa zwykle przy B2B z pełnym ZUS i niskim przychodzie.
6. Całkowity koszt pracodawcy (tylko UoP) — brutto plus składki finansowane przez pracodawcę (ok. 20 % ponad brutto). To realna cena twojego etatu — i punkt odniesienia przy negocjacji przejścia na B2B.

Czego kalkulator nie uwzględnia

Wynik to standardowe rozliczenie bez ulg indywidualnych. W rzeczywistości na netto wpływają dodatkowo:

• Ulgi PIT — ulga dla młodych (PIT-0 do 26. roku życia), PIT-0 dla seniorów, ulga dla rodzin 4+, wspólne rozliczenie z małżonkiem. Każda z nich potrafi znacząco podnieść netto.
• PPK — Pracownicze Plany Kapitałowe obniżają bieżące netto (składka pracownika), ale budują kapitał z dopłatą pracodawcy i państwa.
• Rzeczywiste koszty B2B — kalkulator liczy od przychodu; faktyczne koszty firmowe (sprzęt, biuro, leasing) obniżają dochód i podatek.
• Przekroczenie progu 32 % w trakcie roku — przy wysokich zarobkach miesięczne zaliczki rosną po przekroczeniu 120 000 zł narastająco.
• Zasiłki chorobowe i przerwy w zatrudnieniu, które zmieniają miesięczną podstawę.

Jeśli rozważasz przejście z etatu na własną działalność, porównaj formy dokładniej w kalkulatorze JDG vs UoP, a wysokość samych składek sprawdzisz w kalkulatorze ZUS dla działalności 2026.

Najczęściej zadawane pytania

Q: Od jakiego dochodu B2B opłaca się bardziej niż umowa o pracę?

A: Przy niskich kwotach (np. 10 000 zł) B2B z pełnym ZUS daje mniej netto niż UoP, bo stała składka około 1 646 zł obciąża cię niezależnie od przychodu. Przewaga B2B rośnie z dochodem — orientacyjnie powyżej 12–15 tys. zł miesięcznie podatek liniowy lub ryczałt zaczyna wyraźnie wygrywać. Pamiętaj jednak, że uczciwe porównanie to B2B kontra całkowity koszt pracodawcy, a nie kontra brutto z etatu.

Q: Dlaczego umowa o dzieło daje tak wysokie netto?

A: Bo nie podlega składkom ZUS ani zdrowotnej — płacisz wyłącznie PIT. Przy przeniesieniu praw autorskich dochodzi 50 % kosztów uzyskania, co dodatkowo obcina podstawę opodatkowania. Stąd z 10 000 zł zostaje nawet 9 700 zł. Haczyk: dzieło nie buduje stażu emerytalnego ani prawa do zasiłków, a urzędy skarbowe i ZUS kwestionują „dzieła”, które w istocie są zleceniami lub etatem. To forma dla rzeczywistych, jednorazowych utworów.

Q: Czym różni się ryczałt od podatku liniowego na B2B?

A: Ryczałt liczy podatek od przychodu (bez odejmowania kosztów), stawką zależną od branży (2–17 %). Opłaca się, gdy masz niskie koszty firmowe. Podatek liniowy 19 % liczony jest od dochodu (przychód minus koszty), więc wygrywa przy wysokich kosztach i wysokich zarobkach. Ryczałt ma też niższą, kwotową składkę zdrowotną. Wybór zależy od struktury kosztów — przelicz oba warianty w kalkulatorze.

Q: Co to jest „całkowity koszt pracodawcy” i dlaczego jest wyższy niż brutto?

A: Oprócz twojego brutto pracodawca odprowadza własną część składek: emerytalną 9,76 %, rentową 6,5 %, wypadkową, Fundusz Pracy i FGŚP. Łącznie to około 20 % ponad brutto — dla pensji 10 000 zł brutto realny koszt etatu wynosi ok. 12 048 zł. To kluczowa liczba przy negocjacjach: jeśli przechodzisz na B2B, punktem wyjścia powinien być koszt pracodawcy, a nie samo brutto.

Q: Czy składka zdrowotna jest odliczana od podatku?

A: Nie — od reformy z 2022 roku (Polski Ład) składki zdrowotnej nie odlicza się już od PIT. To realnie podniosło obciążenie, zwłaszcza dla B2B na skali i liniowym. Liniowcy mogą zaliczyć część zdrowotnej do kosztów (w ustawowym limicie), ale pełnego odliczenia jak przed 2022 już nie ma. Dlatego efektywne stawki w kalkulatorze bywają wyższe niż „papierowe” 12 % czy 19 %.

Q: Czy wynik dotyczy też osób poniżej 26. roku życia?

A: Kalkulator pokazuje rozliczenie standardowe, bez ulgi dla młodych. Osoby do 26. roku życia korzystają z PIT-0 (zwolnienie z podatku do limitu rocznego przychodu) na UoP i zleceniu — ich netto będzie wyższe o wartość zaliczki PIT. Składki ZUS i zdrowotna pozostają bez zmian. Jeśli należysz do tej grupy, potraktuj wynik jako „dolny” — realne netto będzie wyższe.

Q: Potrzebuję finansowania dla firmy — od czego zacząć?

A: Forma zatrudnienia wpływa na zdolność kredytową: banki inaczej oceniają dochód z etatu, a inaczej z B2B (zwykle wymagają 12–24 miesięcy działalności). Jeśli prowadzisz działalność i szukasz finansowania, zacznij od przeglądu kredytów firmowych — znajdziesz tam kredyty obrotowe, inwestycyjne, faktoring i leasing dopasowane do potrzeb przedsiębiorcy.

Powiązane narzędzia i pojęcia

Aby pogłębić temat opodatkowania i form zatrudnienia, sięgnij po powiązane kalkulatory:

• JDG vs UoP — szczegółowe porównanie etatu z własną działalnością przy danym dochodzie
• ZUS dla działalności 2026 — pełny, mały ZUS i ulga na start z dokładnymi kwotami składek
• Kwota wolna od podatku — 30 000 zł rocznie; do tej kwoty dochodu nie płacisz PIT (realizowana przez kwotę zmniejszającą)
• Próg podatkowy — 120 000 zł; powyżej tej kwoty dochodu rocznego obowiązuje stawka 32 %
• Składka zdrowotna — od 2022 nieodliczalna od PIT; jej wysokość na B2B zależy od formy opodatkowania

Disclaimer. Wynik jest orientacyjny. Stawki 2026 (PIT, ZUS, składka zdrowotna) opierają się na ustawie o PIT, komunikatach ZUS i rozporządzeniach MF — część wartości finalizowana jest w styczniu. Kalkulator nie uwzględnia ulg indywidualnych (ulga dla młodych, PIT-0 dla seniorów, ulga 4+), PPK ani zasiłków. Wynik nie stanowi porady podatkowej — w sprawach indywidualnych skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym. Podstawa prawna: ustawa o PIT (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350) (sprawdzono 2026-05-25).