BIG — Biuro Informacji Gospodarczej. Czym jest, BIG a BIK

Czym jest BIG (Biuro Informacji Gospodarczej)

BIG, czyli Biuro Informacji Gospodarczej, to instytucja przyjmująca, przechowująca i udostępniająca informacje gospodarcze o zobowiązaniach (długach) — zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców. Biura te działają na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Ich rolą jest zbieranie i wymiana informacji o tym, kto rzetelnie reguluje swoje płatności, a kto zalega ze zobowiązaniami.

W Polsce działa kilka biur informacji gospodarczej. Do najważniejszych należą BIG InfoMonitor, KRD (Krajowy Rejestr Długów), ERIF oraz Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (KBIG). Każde z nich prowadzi własną bazę danych, dlatego informacje o tym samym dłużniku mogą znajdować się w jednym biurze, w kilku z nich albo w żadnym — w zależności od tego, z którym BIG współpracuje dany wierzyciel.

Do BIG mogą trafić dane o niezapłaconych rachunkach telefonicznych, za prąd, gaz czy internet, o zaległych ratach, czynszu, alimentach, a także o długach firm wobec kontrahentów. Obok wpisów negatywnych (o zaległościach) biura przechowują również informacje pozytywne — potwierdzające terminowe regulowanie zobowiązań.

BIG a BIK — kluczowa różnica

To najczęściej mylone pojęcia, dlatego warto je wyraźnie rozdzielić. BIK (Biuro Informacji Kredytowej) i BIG (Biuro Informacji Gospodarczej) to dwie różne instytucje, działające na innej podstawie prawnej i gromadzące inne dane.

• Zakres wierzycieli. BIK gromadzi dane wyłącznie od banków i SKOK-ów. BIG przyjmuje informacje od dowolnego wierzyciela — firm telekomunikacyjnych, dostawców mediów, sądów, gmin, kontrahentów, a nawet osób fizycznych.
• Podstawa prawna. BIK działa na podstawie Prawa bankowego, natomiast BIG na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych z 9 kwietnia 2010 r.
• Rodzaj danych. BIK gromadzi pełną historię kredytową — informacje o wszystkich kredytach i pożyczkach, terminowości spłat oraz wewnętrzny scoring. BIG przechowuje przede wszystkim wpisy o zaległościach (zadłużeniu wobec różnych podmiotów) oraz pozytywne potwierdzenia terminowych płatności, ale nie prowadzi pełnej historii kredytowej.
• Cel. BIK obrazuje, jak spłacasz kredyty. BIG pokazuje, czy nie zalegasz z płatnościami wobec szerokiego grona wierzycieli — także pozabankowych.

W skrócie: BIK to historia kredytowa z banków i SKOK-ów, a BIG to rejestr informacji o długach wobec dowolnych wierzycieli. Banki przy ocenie wniosku zwykle sprawdzają obie bazy, bo dają one różny, uzupełniający się obraz sytuacji finansowej.

Jak trafia się do BIG (wpis dłużnika)

Wierzyciel nie może dopisać dłużnika do BIG w dowolnym momencie — ustawa precyzyjnie określa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie. Najważniejsze z nich to:

• Minimalna kwota zaległości. Co do zasady wynosi ona orientacyjnie 200 zł w przypadku konsumenta oraz 500 zł w przypadku przedsiębiorcy (wartości wynikające z ustawy — w razie wątpliwości należy zweryfikować aktualny stan prawny).
• Wymagalność zobowiązania. Dług musi być wymagalny od co najmniej 30 dni — czyli minął termin płatności sprzed co najmniej miesiąca.
• Wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie. Wierzyciel musi wcześniej wysłać dłużnikowi wezwanie zawierające ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do BIG, z wyprzedzeniem co najmniej 30 dni — listem poleconym albo na wskazany adres do doręczeń.
• Umowa z biurem. Wierzyciel musi mieć podpisaną umowę z konkretnym BIG, za pośrednictwem którego dokonuje wpisu.

Dopiero gdy wszystkie te warunki są spełnione, wierzyciel może przekazać informację o zaległości do biura. Brak któregokolwiek z elementów (np. niewysłanie ostrzeżenia) oznacza, że wpis został dokonany nieprawidłowo i można domagać się jego usunięcia.

Skutki wpisu w BIG

Negatywny wpis w BIG bywa odczuwalny w wielu codziennych sytuacjach finansowych. Banki i firmy pożyczkowe rutynowo sprawdzają biura informacji gospodarczej przed udzieleniem finansowania, dlatego obecność w bazie najczęściej oznacza:

• Utrudniony dostęp do kredytu lub pożyczki — wniosek może zostać odrzucony albo obwarowany gorszymi warunkami.
• Problemy z zakupami ratalnymi — sprzedawcy i firmy finansujące raty również korzystają z BIG.
• Trudności z zawarciem abonamentu (telefon, internet, telewizja) czy umowy leasingu.
• Przeszkody przy najmie mieszkania lub lokalu, gdy wynajmujący weryfikuje najemcę.

Wpis w BIG obniża też wiarygodność kredytową w oczach instytucji finansowych. Warto pamiętać, że figurowanie w bazie samo w sobie nie jest „karą” — to informacja gospodarcza, która jednak realnie wpływa na decyzje kontrahentów i kredytodawców.

Jak sprawdzić i usunąć wpis w BIG

Każda osoba i firma ma prawo skontrolować, jakie informacje na jej temat znajdują się w biurach. Najważniejsze uprawnienia to:

• Bezpłatny raport o sobie raz na 6 miesięcy. Z każdego BIG można pobrać bezpłatny raport dotyczący własnych danych nie rzadziej niż raz na pół roku (częstsze pobrania zwykle są płatne). Ponieważ biura prowadzą odrębne bazy, warto sprawdzić się w kilku z nich.
• Obowiązek aktualizacji po spłacie. Po uregulowaniu długu wierzyciel ma obowiązek usunąć lub zaktualizować wpis — zwykle następuje to w ciągu 14 dni od spłaty. Jeśli mimo zapłaty wpis pozostaje, należy zwrócić się do wierzyciela, a następnie do biura.
• Sprostowanie błędnych danych. Jeżeli wpis jest nieprawidłowy (np. dotyczy spłaconego lub przedawnionego zobowiązania albo został dokonany bez ostrzeżenia), można żądać jego sprostowania lub usunięcia.

Działa to także w drugą stronę: pozytywne wpisy — potwierdzające terminowe regulowanie płatności — budują wizerunek rzetelnego płatnika i mogą wspierać późniejsze starania o finansowanie.

BIG a scoring i ocena kredytowa

Przy rozpatrywaniu wniosku kredytowego bank rzadko opiera się na jednym źródle. Najczęściej łączy dane z kilku baz, aby uzyskać pełny obraz sytuacji wnioskodawcy:

• BIK — pełna historia kredytowa i terminowość spłat kredytów oraz pożyczek z banków i SKOK-ów.
• BIG — informacje o zaległościach wobec wierzycieli pozabankowych (media, telekomy, kontrahenci) oraz ewentualne wpisy pozytywne.
• Własne bazy i systemy banku — dotychczasowa historia współpracy z klientem.

Na tej podstawie instytucja buduje scoring i ocenia zdolność kredytową. Negatywne wpisy w BIG mogą obniżyć ocenę punktową lub przesądzić o odmowie, nawet jeśli sama historia w BIK wygląda poprawnie — i odwrotnie. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić się zarówno w BIK, jak i w biurach informacji gospodarczej, a zorientowanie się w realnych ratach ułatwia kalkulator zdolności kredytowej.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest BIG?

BIG (Biuro Informacji Gospodarczej) to instytucja przyjmująca, przechowująca i udostępniająca informacje gospodarcze o zobowiązaniach konsumentów i firm, działająca na podstawie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Największe biura to BIG InfoMonitor, KRD, ERIF i KBIG.

Czym różni się BIG od BIK?

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) gromadzi historię kredytową z banków i SKOK-ów na podstawie Prawa bankowego, w tym scoring i terminowość spłat. BIG gromadzi informacje o długach od dowolnego wierzyciela (telekomy, dostawcy mediów, sądy, gminy, kontrahenci) na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych. W skrócie: BIK to historia kredytowa z banków, a BIG to rejestr długów wobec różnych podmiotów.

Kiedy można zostać wpisanym do BIG?

Wpis jest możliwy, gdy łącznie spełnione są warunki ustawowe: zaległość przekracza minimalną kwotę (orientacyjnie 200 zł dla konsumenta i 500 zł dla firmy), zobowiązanie jest wymagalne od co najmniej 30 dni, a wierzyciel wysłał wcześniej wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie z co najmniej 30-dniowym wyprzedzeniem. Wierzyciel musi też mieć umowę z danym biurem.

Jak sprawdzić, czy jestem w BIG?

Można pobrać bezpłatny raport o własnych danych z każdego biura nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy. Ponieważ BIG-i prowadzą odrębne bazy, warto sprawdzić się w kilku z nich (m.in. BIG InfoMonitor, KRD, ERIF). Częstsze pobrania raportu zwykle są płatne.

Jak usunąć wpis z BIG?

Po spłacie długu wierzyciel ma obowiązek usunąć lub zaktualizować wpis — zwykle w ciągu 14 dni. Jeśli tego nie zrobi, należy zwrócić się do wierzyciela, a następnie do biura. Wpis nieprawidłowy (np. dotyczący spłaconego zobowiązania lub dokonany bez wymaganego ostrzeżenia) można dodatkowo żądać sprostować lub usunąć.

Powiązane pojęcia

• BIK (Biuro Informacji Kredytowej)
• Scoring kredytowy
• Wiarygodność kredytowa
• Zdolność kredytowa
• Kredyty